Dražen PekušićRadoznali Um

10 modernih zapovesti

“Let these be guidestones to an Age of Reason”. Ovim rečima nas tvorac tog spomenika uvodi u svoju viziju nekog drugog, postapokaliptičnog sveta. Naime, radi se o zdanju čija je svrha da uputi čovečanstvo na pravila izgradnje nekog novog društva, utemeljenog na racionalnijim principima i boljoj organizaciji, bar što se tiče samog autora ploča.

Ceo objekat je podignut, kako je naznačeno, juna 1979. godine. od strane nepoznatih lica (A small group of Americans who seek the Age of Reason), odnosno osobe koja se sakrila pod inicijalima R. C. Christian. To će tek podgrejati maštu mase o mnogim od teorija koga ili šta ti inicijali predstavljaju, uglavnom vodeći ka famoznog Kristijanu Rozenkrojcu (Christian Rosenkreuz), osnivaču Društva Rozenkrojcera (Order of the Rose Cross).

Takozvani ‘’američki stonehenge’’ nalazi se u Elbert County, Georgia, USA, i sastoji se od šest granitnih blokova ukupne težine oko 110.000 kilograma, visine skoro šest metara, računajući i deo koji je ukupan pod zemljom. Jedan blok čini centralni deo građevine, oko koga su pravilno raspoređena četiri zida, pažljivo orjentisana po stranama sveta i ostalim astronomskim proporcijama, označavajući lunarni period u trajanju od 18.6 godina. Prorezi među pločama orjentisani su ka severnom zvezdanom polu (zvezda severnjača). Horizontalni prorez ukazuju na hod Sunca i njegove solsticije i ravnodnevnice. Takođe označava i pozicije podneva tokom čitave godine, propuštajući sunčeve zrake kroz naznačene proreze. Dodatna šesta ploča postavljena je nedaleko od građevine i sadži podatke o svrsi objekta i njegovoj istoriji. Takođe stoji da je na istom mestu postavljena i vremenska kapsula, zakopana ispod ploče iako nije preciziran datum ukopavanja niti njenog otvaranja u budućnosti, te se ipak ne može sa sigurnošću tvrditi da kapsula jeste zakopana.

Na osnovnim zidovima uklesana je poruka, odnosno set od deset principa. Na svakoj strani ploče nalazi se po jedna verzija postulata na jednom od 8 jezika – engleskom, španskom, svahili, hindi, hebrejskom, arapskom, kineskom i ruskom, posmatrano u pravcu kazaljke na satu. Korišćena su i četiri mrtva jezika na kojima su uklesani postulati oko rubova blokova – vavilonski (klinasto pismo), starogrčki, sanskrit i staroegipatski (hijeroglifi).

Ploče sadrže sledeće postulate:

I Održavati ljudsku populaciju ispod 500.000.000 stanovnika, u stalnoj ravnoteži s prirodom.
II Usmeravati mudro razmnožavanje – podstičući kondiciju i raznolikost.
III Ujediniti čovečanstvo pod jednim jezikom.
IV Vladati strašću – verom – tradicijom i svim ostalim stvarima odmerenim razumom.
V Štiti ljude i nacije pravednim zakonima i fer sudovima.

VI Omogućiti svim narodima samoupravljanje, svetskom sudu prepustiti vanjske probleme.

VII Izbegavati beznačajne zakone i nepotrebnu birokratiju.
VIII Balans ličnih prava s društvenim obavezama.
IX Vrednovanje istine – lepote – ljubavi i težnja skladu s beskonačnim.
X Ne biti rak planete – ostaviti mesta prirodi i prirodnome.

Ni do danas još uvek se ne zna, sa sigurnošću, ko je idejni tvorac ove građevine. Jedini podatak koji se može dobiti je taj da je ceo posed u vlasništvu opštine Elbert i da su ploče postavljene na farmi porodice Mullenix, koja nema nikakve zakonske veze sa objektom. Dok jedni tvrde da se radi o spomeniku vrednom isticanja racionalne misli, drugi celu priču boje bojama teorije zavere i mutnih radnji, te s te strane nije retko da ploče budu išvrljane grafitima.

Bilo kako bilo, danas živimo u društvu koje je odavno izgubilo moralni i društveni kompas, te ne bi bilo loše da preispitamo načela kojima se danas vodimo i poradimo na odnosu s prirodom, za početak.

autor: Dražen Pekušić